Các thị trường tài chính toàn cầu hiện đang trải qua một đợt tái định giá đáng kể. Nguyên nhân chính của những biến động lớn này là các tin tức về việc Mỹ tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Iran. Cuộc xung đột địa chính trị này đã đóng vai trò như một chất xúc tác, kích hoạt phản ứng dây chuyền trên các tài sản then chốt. Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi cú sốc từ bên ngoài trùng với các chỉ số kinh tế mạnh bất ngờ tại Hoa Kỳ.

Đô la trở thành tài sản trú ẩn an toàn chính

Đồng tiền Mỹ hiện là bên hưởng lợi lớn nhất từ cuộc khủng hoảng. Chỉ số DXY, thước đo sức mạnh của đô la so với các đồng tiền khác, đã có cú nhảy mạnh lên 100,24. Đây là mức tăng trong ngày tốt nhất kể từ nửa cuối tháng Ba. Nhà đầu tư luôn mua đô la khi thế giới bất ổn, nhưng hiện nay xu hướng này có một nền tảng kinh tế vững chắc.

Các số liệu từ Mỹ cho thấy nền kinh tế đang vận hành tốt. Số người nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đã giảm xuống còn 202.000 người — thấp hơn đáng kể so với dự báo và dưới mức của tuần trước (215.000). Đồng thời, sản xuất vẫn tiếp tục tăng trưởng; chỉ số hoạt động sản xuất trong tháng Ba tăng lên 52,7. Tuy nhiên, ẩn sau bức tranh tích cực này là một điểm rất đáng chú ý: chi phí mà các nhà sản xuất phải trả đã tăng vọt. Đối với thị trường tài chính, điều này chỉ có một ý nghĩa: lạm phát chưa biến mất. Hệ quả là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ không vội vàng cắt giảm lãi suất, khiến đồng đô la càng trở nên hấp dẫn hơn cho mục tiêu bảo toàn vốn.

Giá dầu tăng cao và những mối đe dọa đối với logistics toàn cầu

Thị trường năng lượng là nơi phản ứng đầu tiên và mạnh mẽ nhất với xung đột. Giá dầu Brent đã tăng vọt lên 109 USD/thùng, còn WTI vượt 112 USD. Nhà đầu tư đang thực sự lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã cảnh báo rằng bất kỳ gián đoạn nào trong khâu hậu cần cũng sẽ sớm giáng đòn vào kinh tế châu Âu — tác động có thể sẽ được cảm nhận ngay từ tháng 4. Hy vọng của thị trường hiện đặt vào các quốc gia xuất khẩu dầu. Tại cuộc họp OPEC+ sắp tới vào Chủ nhật, dự kiến sẽ có các cuộc thảo luận về khả năng tăng sản lượng nhằm giảm bớt cú sốc giá và bù đắp cho những trục trặc nguồn cung tiềm tàng.

Thị trường chứng khoán: Nỗi sợ của nhà đầu tư và sự phân hóa theo ngành

Các sàn chứng khoán Mỹ phản ứng với tin tức bằng cách rút khỏi các tài sản rủi ro. Hợp đồng tương lai trên các chỉ số lớn đang giảm, trong khi chỉ số biến động VIX, thường được gọi là “chỉ số sợ hãi”, đã tăng vọt lên 27,54. Nhà đầu tư lo ngại giá dầu cao sẽ đẩy lạm phát lên và gây tổn hại đến lợi nhuận doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường lại không đồng nhất. Cổ phiếu các tập đoàn dầu khí khổng lồ như ExxonMobil và Chevron đang tăng cùng chiều với giá hàng hóa nguyên liệu. Ngược lại, các công ty vận tải và hàng không lại chịu thiệt hại do giá dầu cao đẩy chi phí nhiên liệu lên. Ngành công nghiệp vũ trụ cũng đáng được nhắc riêng, khi nhận được lực đỡ cục bộ từ thông tin SpaceX đã nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật.

Nghịch lý của vàng và đà suy giảm của tiền mã hóa

Vàng đang diễn biến trái với kỳ vọng. Giá giao ngay của kim loại quý này đã giảm khoảng 3% xuống còn 4.612 USD/ounce. Thông thường, vàng tăng giá trong thời kỳ xung đột, nhưng lần này lại vận hành theo một logic khác. Giá dầu tăng vọt đã làm giảm khả năng Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 12. Kết quả là lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng lên. Vì bản thân vàng không tạo ra thu nhập lãi, nên việc nắm giữ tiền mặt bằng đồng USD mạnh và trái phiếu có lãi suất trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư.

Thị trường tiền điện tử, đến lượt mình, lại đang bám theo thị trường chứng khoán. Bitcoin đã giảm xuống vùng 66.000–67.000 USD, kéo theo Ethereum, XRP và các đồng tiền khác cùng đi xuống. Những lo ngại kinh tế vĩ mô hiện tại tỏ ra quan trọng hơn nhiều so với bất kỳ tin tức nội bộ nào từ ngành tiền mã hóa. Đà giảm của Bitcoin cũng tác động tiêu cực đến cổ phiếu của các công ty liên quan, chẳng hạn như MicroStrategy và Coinbase.

Kết luận

Bức tranh thị trường hôm nay được định hình bởi hai yếu tố then chốt có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Thứ nhất là căng thẳng leo thang liên quan đến Iran. Yếu tố này đẩy giá dầu tăng, gây sức ép lên cổ phiếu và tiền điện tử, đồng thời củng cố sức mạnh của đồng USD.

Yếu tố thứ hai là nền kinh tế Mỹ vẫn đang vận hành mạnh mẽ. Các báo cáo tích cực và chi phí sản xuất gia tăng khiến nhà đầu tư tin rằng chi phí đi vay ở Mỹ sẽ tiếp tục ở mức cao. Sự kết hợp giữa lãi suất cao, đồng USD mạnh và giá dầu đắt đỏ tạo nên môi trường khó khăn hiện tại, trong đó vàng, tiền điện tử và phần lớn cổ phiếu đều trở nên kém hấp dẫn.